Do czasu umieszczenia jakiejkolwiek publikacji, ten kontener pozostaje niewidoczny na liście. Zawsze możesz uzyskać dostęp do niewidocznych kontenerów ze strony administracji Twoim profilem.

Pieśń Wielkopostna


Okres od Środy Popielcowej do Wielkiego Czwartku to Tempus quadrage simae, czyli Wielki Post. W pierwszych wiekach był to okres przygotowania do Świąt i trwał 40 godzin. W 325 roku na soborze nicejskim okres ten wydłużono do 40 dni. Ten dłuższy czas pokutny szybko wypełniał się, oprócz modlitw, tworzeniem różnych form sztuki związanych z przeżywaniem Męki Pana i radości po Zmartwychwstaniu.

Pod względem tematycznym pieśni wielkopostne ukazują liczne obrazy z cierpień i męki Ukrzyżowanego, przedstawiane w perspektywie relacji ewangelicznych, m.in. takich jak: biczowanie, kielich goryczy, krzyż, korona cierniowa, całun, grób, śmierć i zmartwychwstanie. Podmiot liryczny swoimi słowami kieruje się najczęściej do Jezusa lub też sam Chrystus zwraca się bezpośrednio do nas.

Wartość duchowa i religijna tych pieśni sprawiły, że nie mają one ściśle określonej budowy słowotwórczej, a przestarzałe wyrazy zawarte w wielowiekowych tekstach są nadal rozumiane przez nas, lecz niestosowane w dzisiejszej potocznej mowie i polskim piśmie.

Pieśni wielkopostne pod względem muzycznym mają wiele walorów, są pełne uczuć i majestatu religijnego, które w przestrzeni melodycznej utrzymują pewną powagę wydarzeń paschalnych. Niektóre z tych pieśni zawierają ton radosny, eksponując wręcz taneczną rytmikę.

W Polsce najwcześniejszym śladem jest Antyfonarz Krakowski pochodzący sprzed 1253 roku, w którym opisano scenariusz procesji na Niedzielę Palmową. Wiadomo, że w XV i XVI wieku śpiewano po łacinie Stabat Mater Dolorosa i hymny Gloria laus et honor oraz Vexilla regis prodeunt.
Pierwsze polskie teksty, będące przekładami z łaciny pojawiły się w drugiej połowie XVI wieku. Były to: Stała Matka Boleściwa (1554) i hymn Chwała, Sława Wszelka. W XVII, a zwłaszcza w wieku XVIII polska twórczość rozwijała się znakomicie. Niestety większość pieśni jest anonimowa. Mogło być tak, że w zakonach autor był zbiorowy, a tam mogły one w dużej części powstawać.



Przykład:

Otrzyjcie już łzy płaczący, żale z serca wyzujcie.
Wszyscy w Chrystusa wierzący, weselcie się, radujcie.
Bo zmartwychwstał samowładnie, jak przepowiedział dokładnie.
Alleluja, alleluja, niechaj zabrzmi: alleluja!


(„Otrzyjcie już łzy płaczący“)


Ludu mój, ludu, cóżem ci uczynił?
W czymem zasmucił albo w czym zawinił?
Jam cię wyzwolił z mocy faraona,
a tyś przyrządził krzyż na me ramiona!


(„Ludu mój Ludu“)


Wisi na krzyżu Pan Stwórca nieba,
Płakać za grzechy, człowiecze potrzeba.
Ach! ach! na krzyżu umiera,
Jezus oczy swe zawiera.


(„Wisi na krzyżu Pan Stwórca nieba“)


http://blueslover.salon24.pl/35133,polskie-piesni-wielkanocne

Ilość odsłon: 466

Komentarze

Nie znaleziono żadnych komentarzy.